گزارشی از باز گشایی قنات

نویسنده : نسل سومی

ghanant91 - سایت شجره نامه‌ی ما

 خرابی اخیر سیل در قنات چوپانان به علّت سیلابی بوده است كه بر اثر انباشته شدن آب فراوان در دق بالای سر قنات در حوالی منطقه ای كه به چاه خاری مشهور است تشكیل شده آب در این دق به گفته شاهدان عینی تا یك متر بالا آمده و باز به همان دلایل قبلی خرابی سیل در قنات، ماجرای تكرار شده است . لازم به ذكر است كه در دوطرف قنات بندهایی توسط دولت ایجاد شده امّا خرابی این دفعه به علت بارندگی زیاد در دق و بالا آمدن سطح آب در این دق است

ghant 2 - سایت شجره نامه‌ی ما

وقتی آب در این دق كه در تصویر هوایی نیز مشاهده می شود بالا می آید كافی است سوراخ موشی یا ریشه پوسیده خاری آب را به داخل كانال قنات هدایت كند . در این منطقه از قنات كه به چاههای خاری مشهور است عمق چاه  ها تا سطح زمین 4 متر می باشد و احتمال رفتن ریشه خارها به داخل قنات برای دسترسی به آب زیاد است. اگر بوته خاری خشك شود و ریشه آن بپوسد امكان نفوذ آب به داخل قنات ممكن می شود و وقتی آب فراوانی در بالای قنات ایستاده باشد آب راه خود را باز كرده و به مرور سوراخ نفوذ را باز می نماید و كم كم گل و لای فراوان را به داخل مجرای قنات روانه می كند تا مجرا پر از خاك شود و جلو آب مسدود گردد.كه این حادثه در سیل اخیر اتفاق افتاده است .

ghant3 - سایت شجره نامه‌ی ما

پشته های خسارت دیده با دایره مشخص شده است

در این ماجرا 5 پشته قنات مسدود می شود . استاد قدرت گفتند كه 2 پشته كاملا مسدود بوده و 3 پشته نیمه پر شده است یك حلقه چاه نیز كاملا پراز خاك شده است .مطابق صحبتی كه با استاد قدرت داشتم ایشان فرمودند كه محل نفوذ آب به داخل كانال بر اثر سوراخی بوده است كه بین دورشته و نزدیك به دهانه یك حلقه چاه ایجاد شده است. البته به علت گل آلود بودن آب ،گل زیادی نیز در پشته های بالای محل حادثه در مجرای قنات انباشته شده است .

در ساعت اولیّه حادثه چند نفر به محل حادثه مراجعه می كنند امّا در نزدیك حادثه در دق مورد نظر آب زیاد ایستاده بوده كه امكان حركت را از آنها سلب كرده است و مجبور بوده اند تا نیمه خشك شدن زمین كار را متوقف سازند .

خوشبختانه یك گروه مقنی از اهالی خمینی شهر در قنات حجت آباد مشغول لایروبی بوده اند كه از آنها برای بررسی و اقدام در قنات چوپانان دعوت می شود و آنها برای باز گشایی قنات مشغول كار می شوند و دو دستگاه چرخ چاه را به حركت در می آورند .

آقای اصغر رقیع مسئول كارهای قنات چوپانان و مدیر این بخش با آقای حاج ابوالقاسم زاهدی نماینده مالكین چوپانان به انتظار وعده های دولت ننشسته و فوری تقاضای واریز حبه ای 50000 تومان برای مخارج قنات از مالكین می نمایند كه خوشبختانه این مبلغ در كمترین زمان به حساب قنات توسط مالكین یا نمایندگانشان واریز می شود.كل املاك چوپانان 120 حبه است

استاد قدرت رفیع و ابراهیم طاهر و گل محمد رفیع نیز از اهالی خوب چوپانان یك دستگاه چرخ چاه را به حركت در می آورند تا چند روز به عید مانده بخش اعظمی از گل و لای از داخل قنات خارج می شود امّا مقنی های خمینی شهری كار را تعطیل و به خانه اشان بر می گردند و گروه استاد قدرت بقیه كار كه یك پشته باقیمانده است را ادامه داده و آنرا تخلیه می نمایند تا اینكه در اواخر اسفند برای رها سازی آب،قنات، آماده می شود امّا به علّت خطر رها سازی آب از بیل مكانیكی كه در منطقه مشغول كار است كمك گرفته و در محلی كه باید آب رها شود روی پشته قنات برداشته می شود تا راه فراری برای كارگران باشد البته در این نقطه سطح زمین تا مجرای قنات 4 متر است و بیل مكانیكی این امكان را برای ایجاد محل فرار مهیا می سازد.

سپس استاد قدرت با كمك ابراهیم طاهر با میله بلندی كه مهیا می كنند قسمت بالای گل و لای را بر می دارند و آب آهسته آهسته جریان می یابد و گل و لای مسیر را با خود می برد و كم كم آب رها می شود .و بدین ترتیب روز عید مردم، با جریان آب در خیابان به شادی مضاعف تبدیل می شود.

در این ماجرا افراد زیادی نقش داشته اند كه من در مقالات بعدی از تك تك آنها تشكر خواهم كرد.