نارسینه؛ آبادی‌ بدون همسایه

» سرویس: استان ها - اصفهان
1462030817863_Anarak_City.JPG

تابستان شب‌هایی فراموش نشدنی دارد، بسیار خنک است و مسافران مشهد برنامه‌ریزی می‌کنند که شب را بتوانند در این آبادی بیتوته و از نسیم خنک کویر استفاده کنند.

به گزارش ایسنا- منطقه اصفهان، انارک آبادی بدون همسایه‌ای است که از شرق به چوپانان در 90 کیلومتری‌اش و از غرب به نایین در 75 کیلومتری‌اش می‌رسد و به دو قسمت تبدیل شده؛ قسمتی از آن سنتی است با بادگیرها، دیوارهای کاه‌گلی و کوچه‌هایی که پیچ و خم دارد و کج و معوج می شود، اما هیچ گاه به بن بست نمی‌رسد.

نویسنده کتاب فرهنگ کویر در گفت‌و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منطقه اصفهان، با بیان اینکه سابقه انارک به زمان شاه عباس صفوی برمی‌گردد، گفت: قبل از پیدایش انارک یکی دو روستا مثل "اشین" و "معلا" اباد بوده است و معدن نخلک با 2100 سال سابقه در آن فعال بوده است. در زمان همین معدن، چشمه آبی در انارک بود که اتاقک‌هایی در اطراف آن ساخته بودند و آبادانی انارک به آن زمان برمی‌گردد.

محمد علی ابراهیمی با بیان اینکه اطراف انارک از زمان محمد شاه قاجار حصاری کشیده شد، ادامه داد: اطراف این آبادی چند تپه صخره‌ای وجود دارد و برای اینکه از دستبرد راهزنان ایمن باشد روی هر تپه برج نگهبانی ساخته شد که در نهایت چهار برج نگهبانی و یک حصار دورتا دور شهر انارک را از دستبرد راهزنان که به صورت مرتب حمله می‌کردند حفظ می‌کرد.

وی با اشاره به نام انارک که از انار میوه بهشتی گرفته شده است، افزود: انتخاب نام روستاها در زمان گذشته به محصولات آن روستا و آبادی برمی‌گشته، مانند انجیرک، توتک، نخلک و ... دراین روستا نیز چشمه آبی بوده و در کنار این چشمه درختان انارکی سبز شده که اسم انارک نیز از این درخت گرفته شده است.

ابراهیمی ادامه داد: البته نام قدیمی این شهر "نارسینه" به معنای انارستان است که مردم این آبادی در گویش زرتشتی دو واژه پیر نارکی و نارسونه را دارند، گویش انارکی‌ها از نواحی مرکزی ایران است و این زبان در حقیقت قرابتی با گویش زرتشتیان دارد.

نویسنده کتاب انارک با اشاره به قسمت دیگر این آبادی به خبرنگار ایسنا، گفت: قسمت دیگر آن بعد از انقلاب ساخته شد و به آن شهرک می‌گویند این قسمت با کوچه‌هایی شطرنجی است که هیچ‌گونه مصالح سنتی مانند خشت و گل در آن به کار نرفته و بادگیر ندارد و از شن و ماسه، ایزوگام، میلگرد و آجر است در حالی که در بافت سنتی این مواد وجود ندارد.

وی با اشاره به آب آشامیدنی این آبادی، خاطرنشان کرد: در گذشته چشمه‌ای بود که بعدها به دلیل اینکه از این آب در سیستم لوله کشی شهر استفاده شد باغات آبادی با کمبود آب مواجه شد و مشکل بسیار بزرگی برای آبادی به وجود آورد و به تدریج چشم انداز زیبای آن از بین رفت.

ابراهیمی با بیان اینکه جمعیت بومی انارک به دلیل مهاجرت‌های پی در پی بسیار اندک شده است، افزود: 60 سال پیش حدود 46 معدن در انارک مورد بهره‌برداری قرار گرفت که محصول این معادن سرب، مس، پنبه نسوز، آهن و.. بود، اما در حال حاضر تنها معدن نخلک فعال است.

وی ادامه داد: یک معدن طلا نیز بود که به آن معدن خونی می‌گفتند و از سال 1312 تحت نظر یک مهندس آلمانی به نام دکتر شرانس استخراج شد و قرار بود دستگاهی که بتواند عیار را مشخص کند از آلمان برسد. چند سالی کار کرد و سپس این معدن نیز مانند معادن دیگر تعطیل شد البته ناگفته نماند به جز معدن سیاکو بقیه معادن دولتی بوده است.

وی افزود: معدن نخلک پنج چاه دارد و عمیق‌ترین آن متجاوز از 250 متر به زیر زمین می‌رسد که کارگران با آسانسور در آن کار می‌کنند.

شاعر "ای نارسینه" با اشاره به تابستان‌های انارک و اینکه گرمای هوای این آبادی از 37.5 تجاوز نکرده است، تصریح کرد: جمعیت انارک از سرشماری‌های سال 1335 تا به امروز بین 2500 تا 1750 شناور نفر بوده است.

وی با بیان اینکه مردم این آبادی در رفاه زندگی می‌کردند و اکثر آنها شتردار بودند و 60 هزار شتر مالیات بده به دولت در انارک وجود داشت، ادامه داد: حدود 115 سال پیش به دلیل حمله نایب حسین کاشی به انارک، مردم از این آبادی مهاجرت و عده‌ای نیز بعد از تعطیلی معادن مهاجرت کردند.

ابراهیمی با اشاره به اینکه مردم این آبادی فرهنگ بسیار بالایی داشته‌اند بطوریکه فرد بی‌سواد در آبادی نبوده است، افزود: امروزه به دلیل نبود برخی امکانات آموزشی، مدارس این آبادی تعطیل شده است، زمانی سه رشته تحصیلی ادبی، ریاضی و طبیعی در انارک بود، اما امروزه این رشته‌ها وجود ندارد.

وی خاطرنشان کرد: زمانی انارک 700 دانش آموز داشت که امروزه به زحمت به 50 نفر می‌رسد و این جای نگرانی دارد.

ابراهیمی با بیان اینکه انارک کشاورزی قابل اهمیتی ندارد، اضافه کرد: البته 46 مزرعه وجود داشته که بیشتر این مزارع بایر شدند و اکنون تنها دو سه مزرعه سرسبز وجود دارد.

وی که نخستین موزه مردم شناسی را تاسیس کرد، افزود: در حالی که بسیاری از شهرهای استان هنوز هم فاقد موزه هستند، اما در انارک به دلیل قابلیت‌هایی که دارد این موزه را تاسیس کردیم.

عضو انجمن موزه‌داران استان اصفهان گفت: این آبادی فرهنگسرا دارد و مردم ساختمان مجللی به نام بهزیستی ایجاد کردند، اینها برای آبادی کوچکی مانند انارک باعث شگفتی است، اما گردشگری آن ضعیف است و در تلاش هستیم تا بتوانیم در این زمینه نقایص را برطرف کنیم.